Signal Processing First <LECTURE #1> Introduction
Signal Processing First Contents ์๊ฐ : Signal & system์ด๋ ๋ฌด์์ธ๊ฐ? 1.1 ์ ํธ์ ์ํ์ ํํ 1.2 ์์คํ ์ ์ํ์ ํํ 1.3 ์์คํ ์ ๋ํ ๊ณ ๋ ค Signal Processing First
Signal Processing First Contents ์๊ฐ : Signal & system์ด๋ ๋ฌด์์ธ๊ฐ? 1.1 ์ ํธ์ ์ํ์ ํํ 1.2 ์์คํ ์ ์ํ์ ํํ 1.3 ์์คํ ์ ๋ํ ๊ณ ๋ ค Signal Processing First
Signal Processing First ์ ํธ์ ์ํ์ ํํ ์ ํธ(signal) ๋ณํ์ ํจํด์ผ๋ก ์ ๋ณด๋ฅผ ํํ ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ (continuous-time signal) ๋ก ํํ ๊ทธ๋ฆผ 1-1 ์ฐธ์กฐ Signal Processing First
Signal Processing First Signal Types Signal Processing First
Signals and Systems Defined A signal is any physical phenomenon which conveys information Systems respond to signals and produce new signals Excitation signals are applied at system inputs and response signals are produced at system outputs Signal Processing First
A Communication System A communication system has an information signal plus noise signals This is an example of a system that consists of an interconnection of smaller systems Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ(discrete-time signal) ์ผ์ ๊ฐ๊ฒฉ์ผ๋ก samplingํ์ฌ ์ป์ด์ง. ๋ก ํํ. : ์ ์, : ์ํ๋ง ์ฃผ๊ธฐ(sampling period) ๊ทธ๋ฆผ 1-2 ์ฐธ์กฐ ๊ทธ๋ฆผ 1-3 : ์ ์ง์์์ ๋ํ ๋ ๊ฐ์ ๊ณต๊ฐ ๋ณ์๋ก ๊ตฌ์ฑ๋ ์ ํธ ํํ Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ ํธ(Discrete Time Signals) ๊ธฐ๋ณธ์ ์ธ ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ (1) ๋จ์ ์ํ์ค ์ ํธ(unit impulse Signal) n=0 (2) ๋จ์ ๊ณ๋จ ์ ํธ(unit step Signal) n=0 Signal Processing First
Signal Processing First Elementary Discrete Time Signals)(1) (3) ๋จ์ ๊ฒฝ์ฌ ์ ํธ(unit ramp signal) n=0 Signal Processing First
Signal Processing First ๊ธฐ๋ณธ ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ ํธ(2) (4) ์ง์ํจ์ ์ ํธ(exponential signal) 1 n=0 Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ ํธ(Discrete Time Signals)์ ๋ถ๋ฅ ์๋์ง์ ํธ(energy signal)์ ์ ๋ ฅ์ ํธ(power signal) (1) ์๋์ง ์ ํธ (energy๊ฐ ์ ํํ ์ ํธ) (2) ์ ๋ ฅ ์ ํธ (power๊ฐ ์ ํํ ์ ํธ ๋จ energy๋ ๋ฌดํ) Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ ํธ ๋ถ๋ฅ: ์ฃผ๊ธฐ์ ํธ / ๋น์ฃผ๊ธฐ์ ํธ ์ฃผ๊ธฐ ์ ํธ(periodic signal)์ ์ ์ : [Question] ๋ ์ฃผ๊ธฐ ์ ํธ ์ธ๊ฐ? (์ฆ ๊ฐ ์ ๋ฆฌ์)์ด๋ฉด ์ฃผ๊ธฐ ์ ํธ. ์ฃผ๊ธฐ ์ ํธ๋ ์ ๋ ฅ์ ํธ(power signal)์ด๋ค. ๋น์ฃผ๊ธฐ ์ ํธ(aperiodic signal) : ์ฃผ๊ธฐ์ ํธ๊ฐ ์๋ ์ ํธ Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ ํธ์ ๋ถ๋ฅ : ๋์นญ / ๋น๋์นญ ์ ํธ(1) ๋์นญ์ ํธ(symmetric signal)์ ๋น๋์นญ ์ ํธ(antisymmetric signal) (1) ๋์นญ์ ํธ (2) ๋น๋์นญ์ ํธ ใ ๋์นญ์ ํธ ์ฐํจ์ ์ ํธ(even signal) ๋น๋์นญ์ ํธ ๊ธฐํจ์ ์ ํธ(odd signal) Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ ํธ์ ๋ถ๋ฅ : ๋์นญ / ๋น๋์นญ ์ ํธ(2) ์์์ ์ ํธ x(n) ์ ์ฐํจ์ ์ ํธ์ ๊ธฐํจ์ ์ ํธ๋ก ๋ถ๋ฆฌ ๊ฐ๋ฅํ๋ค. n=0 = + Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ (Discrete Time System) ์์คํ ์ ์ ์ถ๋ ฅ ํํ system T or Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ (Discrete Time System) ๋ธ๋ก๋) ์ด์ฐ ์์คํ ์ ๋ธ๋ก๋ ํํ (1) ๋ง์ ๊ธฐ (adder) Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ (Discrete Time System) ๋ธ๋ก๋ (2) ์์ ๊ณฑ์ ๊ธฐ (3) ์ ํธ ๊ณฑ์ ๊ธฐ c Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ (Discrete Time System) ๋ธ๋ก๋ (4) Delay (5) Advance z -1 z Signal Processing First
(1) ์ ์ ์์คํ ๊ณผ ๋์ ์์คํ (static and dynamic systems) Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ (Discrete Time System)์ ๋ถ๋ฅ (1) ์ ์ ์์คํ ๊ณผ ๋์ ์์คํ (static and dynamic systems) ์ ์ ์์คํ : ์ถ๋ ฅ์ด ํ์ฌ ๊ฐ์๋ง ์ํด ๊ฒฐ์ (memoryless system) (์) ๋์ ์์คํ : ์ถ๋ ฅ์ด ๊ณผ๊ฑฐ, ํ์ฌ, ๋ฏธ๋ ๊ฐ์ ์ํฅ ๋ฐ์. Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ (Discrete Time System)์ ๋ถ๋ฅ (2) ์๋ถ๋ณ ์์คํ (time โ invariant system) If T T then - ์ฆ ์๋ถ๋ณ ์์คํ ์์๋ x[n]์ ์ถ๋ ฅ์ด y[n]์ด๋ฉด x[n-k]์ ์ถ๋ ฅ์ y[n-k]์. Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ ์ ๋ถ๋ฅ: ์ ํ/๋น์ ํ ์์คํ (3) ์ ํ์์คํ ๊ณผ ๋น์ ํ ์์คํ (linear vs. non-linear System) ์ ํ ์์คํ ์ ๊ฒฝ์ฐ, ๋ค์ ๊ด๊ณ์ ๋ง์กฑ ์ด๋ Superposition principle ์ ๋ง์กฑํ๋ค๊ณ ํจ. Signal Processing First
Signal Processing First Causal system & Non-causal systems Causal ์์คํ : ์ถ๋ ฅ ๊ฐ์ด ํ์ฌ ๋๋ ๊ณผ๊ฑฐ์ ์ ๋ ฅ ๊ฐ์ ์ํด์๋ง ๊ฒฐ์ . Non-causal ์์คํ : ์ถ๋ ฅ ๊ฐ์ด ๋ฏธ๋ ๊ฐ์ ์ํด ์๋ก ์ํฅ ๋ฐ์. (์) (์ค์๊ฐ ๊ตฌํ ๋ถ๊ฐ๋ฅ) Signal Processing First
Signal Processing First ์์ (stable) ์์คํ ๊ณผ ๋น์์ (unstable) ์์คํ ์์ ์์คํ : ์ ํํ(bounded) ์ ๋ ฅ์ ํธ๊ฐ ์ ๋ ฅ๋์์ ๋ ์ ํํ ์ถ๋ ฅ์ ํธ ์ถ๋ ฅ (BIBO). ์ฃผ: BIBO = Bounded Input Bounded Output Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ ์ ์ง๋ ฌ์ฐ๊ฒฐ ์ง๋ ฌ ์ฐ๊ฒฐ (cascade connection) T1 T2 ์ด๋ ์ ์ฒด ์์คํ Tc๋ LTI(์๋ถ๋ณ ์์คํ ) Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ ์๊ฐ ์์คํ ์ ๋ณ๋ ฌ์ฐ๊ฒฐ ๋ณ๋ ฌ์ฐ๊ฒฐ(parallel connection) T1 T2 Signal Processing First
์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํ ์๋ถ๋ณ (DT LTI)์์คํ ์ ๋ถ์(1) ์ ํ ์๋ถ๋ณ ์์คํ (Linear Time-Invariant System)์ ์ผ๋ฐ์ ์ธ ์ ์ถ๋ ฅ ๊ด๊ณ์์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ ์ฐจ๋ถ๋ฐฉ์ ์ (difference equation)์ผ๋ก ํํ๋๋ค. Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํ ์๋ถ๋ณ ์์คํ ์ ๋ถ์(2) ์ ํธ์ ๋ถ์ ์์์ ์ ํธ๋ฅผ ์ํ์ค ์ ํธ ์ ์ ํํฉ์ผ๋ก ๋ํ๋ผ ์ ์์ x[n] 2 -2 2 -2 2 -2 2 -2 2 -2 2 -2 2 -2 + + + + + Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํ ์๋ถ๋ณ ์์คํ ์ ๋ถ์(1) ์์์ ์ ๋ ฅ์ ๋ํ ์ ํ์๋ถ๋ณ(LTI) ์์คํ ์ ์๋ต LTI ์ํ์ค ์๋ต(impulse response) LTI LTI system ์์์ ์ ํธ x[n]๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ํํ๊ฐ๋ฅ Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํ ์๋ถ๋ณ ์์คํ ์ ๋ถ์(2) ์ ํ ์๋ถ๋ณ ์์คํ ์ด๋ฏ๋ก superposition principle์ด ์ ์ฉ Signal Processing First
์ฝ๋ฒ๋ฃจ์ ์ ํน์ฑ ๋ฐ LTI ์์คํ ๊ณผ์ ์ํธ ๊ด๊ณ - ์ฆ ๋ค์ x[n]๊ณผ h[n]์ ์ญํ ์ ๋ฐ๊พธ์ด๋ ๋์ผํ ์ถ๋ ฅ Signal Processing First
Signal Processing First ์ฝ๋ฒ๋ฃจ์ ์ ํน์ฑ(1) ๊ตํ ๋ฒ์น(commutative law) - ๋ฌผ๋ฆฌ์ ์ธ ์๋ฏธ๋ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์. Signal Processing First
Signal Processing First ์ฝ๋ฒ๋ฃจ์ ํน์ฑ(2) (2) ๊ฒฐํฉ๋ฒ์น (Associative law) ๋ง์ผ ์ฆ, Signal Processing First
Signal Processing First ์ฝ๋ฒ๋ฃจ์ ํน์ฑ(3) (3) ๋ถ๋ฐฐ ๋ฒ์น Signal Processing First
Signal Processing First ์ธ๊ณผ์ (causal) LTI ์์คํ ์ธ๊ณผ์ (causal) ์์คํ ์ธ ๊ฒฝ์ฐ ์ด ๋, ๋ง์ผ ์ ๋ ฅ์ ํธ๋ ์ธ๊ณผ์ (causal)์ ํธ์ด๋ฉด, Signal Processing First
Signal Processing First LTI ์์คํ ์ stability ์ ํ ์๋ถ๋ณ ์์คํ ์ ๋ค์ ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑ ์ํฌ ๋, ์ถ๋ ฅ์ stable(BIBO). (์ฆ๋ช ) ์ ํํ ์ ๋ ฅ(bounded input)์ ๊ฐ์ ํ๋ฉด, ์ด๋ ์ถ๋ ฅ์ ์ ๋ ๊ฐ์ Signal Processing First
Signal Processing First 1.2 ์์คํ ์ ์ํ์ ํํ ์ฐ์์๊ฐ ์์คํ (Continuous-time system) ์ ๋ ฅ ์ ํธ : ์ถ๋ ฅ ์ ํธ : ์) ๋ธ๋ก ๋ค์ด์ด๊ทธ๋จ์ผ๋ก ํํ ์ฐ์ฐ์ Ideal C/D Converter ์ฐ์์๊ฐ ์์คํ ์ ํํ ๋ฐฉ๋ฒ ์ด์ฐ์๊ฐ์์คํ ์ ํํ ๋ฐฉ๋ฒ Signal Processing First
Signal Processing First 1.3 ์์คํ ์ ๋ํ ๊ณ ๋ ค ๊ทธ๋ฆผ 1-7 : ์ค๋์ค CD ๊ธฐ๋ก ๋ฐ ์ฌ์ ๊ณผ์ C/D ๋ณํ๊ธฐ์ A/D ๋ณํ๊ธฐ์ ์ฐจ์ด์ A/D Converter Optical Disk Writer CD Optical Disk Reader D/A Converter Signal Processing First
Conversions Between Signal Types Sampling Quantizing Encoding Signal Processing First
Message Encoded in ASCII Signal Processing First
Noisy Message Encoded in ASCII Progressively noiser signals Signal Processing First
Bit Recovery in a Digital Signal Using Filtering Signal Processing First
Image Filtering to Aid Perception Original X-Ray Image Filtered X-Ray Image Signal Processing First
Sound Recording System Signal Processing First
Recorded Sound as a Signal Signal Processing First
Signal Processing First ๋์งํธ ์ ํธ์ฒ๋ฆฌ(Digital Signal Processing) Input (Analog) A/D Converter DSP D/A Converter Output (Analog) Digital (์ ๋ ฅ) Digital (์ถ๋ ฅ) ๋์งํธ ์ ํธ์ฒ๋ฆฌ๊ฐ ์๋ ๋ก๊ทธ ์ ํธ์ฒ๋ฆฌ๋ณด๋ค ์ข์ ์ ์ ์ฐ์ฑ(Flexibility): program vs. hardware ์ ํ๋ ์ ์ด ๊ฐ๋ฅ ์ค๋ฅ ์์ด ์ ์ฅ ๋๋ ์ ์ก ๊ฐ๋ฅ ๋ณด๋ค ์ ๋ฐํ ์ ํธ์ฒ๋ฆฌ ๊ฐ๋ฅ Signal Processing First
Signal Processing First ์ ํธ์ ๋ถ๋ฅ : ๋ค์ฑ๋ ์ ํธ ๋ฐ ๋ค์ฐจ์ ์ ํธ ๋ค์ฑ๋ ์ ํธ(๋ฒกํฐ ์ ํธ) ๋ค์ฐจ์ ์ ํธ M๊ฐ์ ๋ ๋ฆฝ ๋ณ์๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ํจ์ Signal Processing First
Signal Processing First ์ ํธ์ ๋ถ๋ฅ : ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ ๋ฐ ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ ๋ฐ ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ : ์ฐ์๋ ๋ณ์๋ก ์ด๋ฃจ์ด์ง ํจ์ ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ : ํน์ ์๊ฐ์์๋ง ์ ์๋ ํจ์ Signal Processing First
Signal Processing First ์ ํธ์ ๋ถ๋ฅ : ์ฐ์์น ์ ํธ ๋ฐ ์ด์ฐ์น ์ ํธ Digital signal [์ ์] ๋์งํธ ์ ํธ (digital signal): ์ด์ฐ์น๋ฅผ ๊ฐ๋ ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ ํธ ํ๋ณธํ ์์ํ sampling quantization ์ฐ์์น-์ด์ฐ์๊ฐ์ ํธ Continuous-valued Discrete-time signal ์ด์ฐ์น-์ด์ฐ์๊ฐ์ ํธ Discrete-valued Discrete-time signal ์ฐ์์๊ฐ์ ํธ Analog signal Signal Processing First
Signal Processing First ์ ํธ์ ๋ถ๋ฅ : ๊ฒฐ์ ์ ํธ ๋ฐ ๋๋ค์ ํธ ๊ฒฐ์ ์ ํธ, ๋๋ค์ ํธ (1) ๊ฒฐ์ ์ ํธ(Deterministic signal) ์ํ์ ํํ, ๋ฐ์ดํฐ ํ ์ด๋ธ, ๋ช ํํ ๊ท์น์ ์ํด ํํ๋๋ ์ ํธ (์) (2) ๋๋ค์ ํธ(Random signal) ๋ฏธ๋์ ๊ฐ์ด ์์ธก๋์ด์ง ์ ์๋ ์ ํธ (์) ์์ฑ์ ํธ, noise Signal Processing First
Signal Processing First ์ํ๋ง ์ด๋ก (Sampling Theorem)(1) Sampling ์ด๋ก ์ต๋ ์ฃผํ์๊ฐ Fmax ์ธ ๋์ญ์ ํ ์๋ ๋ก๊ทธ ์ ํธ(band-limited analog signal)๋ฅผ Fs(>2Fmax)๋ก ํ๋ณธํํ๋ฉด ํ๋ณธ ๊ฐ์์ ์๋ ์ ํธ๋ฅผ ๋ณต์ํ ์ ์๋ค. [๊ด์ฐฐ] ๋์ญ์ ํ ์ ํธ๋ sincํจ์์ ์ ํ ํฉ์ผ๋ก ํํ ๊ฐ๋ฅ ์ฆ ๋ ๋์ญ์ ํ ์ ํธ์ ๋ฒ ์ด์์ค(basis) ใ {}๋ ์งํฉ์๋ฏธ Signal Processing First
Signal Processing First ์ํ๋ง ์ด๋ก (Sampling Theorem)(2) t t t t Signal Processing First
Signal Processing First ์์ํ(Quantization)(1) ฮ x(n) xq(n) eq(n) ์์ํ๋ ์ ํธ ์๋ฌ ์ ํธ Error signal : eq(n)=xq(n)-x(n) ์ด๋ eq(n)์ ๋ฒ์๋ Signal Processing First
Signal Processing First ์์ํ(Quantization)(2) [์ ์] ๋์ ๋ฒ์(Dynamic range): ์ ํธ๊ฐ ๊ฐ์ง ์ ์๋ ๋ฒ์๋ก ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ๊ณ์ฐ๋จ ๋ง์ผ L๋ ๋ฒจ์ ์ฌ์ฉํ๋ค๋ฉด, ์์ํ ๊ฐ๊ฒฉ์ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ์ฃผ์ด์ง Signal Processing First
Signal Processing First ์ ํํ ์ ํธ์ ์์ํ(1) -ฯ ฯ t ฮ/2 -ฮ/2 eq(t) ์ง์ ์ผ๋ก ๊ทผ์ฌํ ๊ฐ๋ฅ ฮ ฮ/2 -ฯ ฯ t Mean square error power ๋ง์ผ b bit๋ฅผ ํ๋ฉด Signal Processing First
Signal Processing First ์ ํํ ์ ํธ์ ์์ํ(2) Average signal power SQNR(Signal to Quantization Noise) Signal Processing First
Signal Processing First 1.1 ์ ํธ์ ์ํ์ ํํ ์ ํธ(signal) ๋ณํ์ ํจํด์ผ๋ก ์ ๋ณด๋ฅผ ํํ ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ (continuous-time signal) ๋ก ํํ ๊ทธ๋ฆผ 1-1 ์ฐธ์กฐ Signal Processing First
Signal Processing First ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ(discrete-time signal) ์ผ์ ๊ฐ๊ฒฉ์ผ๋ก samplingํ์ฌ ์ป์ด์ง. ๋ก ํํ. : ์ ์, : ์ํ๋ง ์ฃผ๊ธฐ(sampling period) ๊ทธ๋ฆผ 1-2 ์ฐธ์กฐ ๊ทธ๋ฆผ 1-3 : ์ ์ง์์์ ๋ํ ๋ ๊ฐ์ ๊ณต๊ฐ ๋ณ์๋ก ๊ตฌ์ฑ๋ ์ ํธ ํํ Signal Processing First
Signal Processing First 1.2 ์์คํ ์ ์ํ์ ํํ ์ฐ์์๊ฐ ์์คํ (Continuous-time system) ์ ๋ ฅ ์ ํธ : ์ถ๋ ฅ ์ ํธ : ์) ๋ธ๋ก ๋ค์ด์ด๊ทธ๋จ์ผ๋ก ํํ Ideal C/D Converter ์ฐ์ฐ์ ์ฐ์์๊ฐ ์์คํ ์ ํํ ๋ฐฉ๋ฒ ์ด์ฐ์๊ฐ์์คํ ์ ํํ ๋ฐฉ๋ฒ Signal Processing First
Signal Processing First 1.3 ์์คํ ์ ๋ํ ๊ณ ๋ ค ๊ทธ๋ฆผ 1-7 : ์ค๋์ค CD ๊ธฐ๋ก ๋ฐ ์ฌ์ ๊ณผ์ C/D ๋ณํ๊ธฐ์ A/D ๋ณํ๊ธฐ์ ์ฐจ์ด์ A/D Converter Optical Disk Writer CD Optical Disk Reader D/A Converter Signal Processing First
Signal Processing First <LECTURE #2> ์ ํํ(Sinusoids)
Signal Processing First Contents ์๊ฐ : ์ ํํ(Sinusoids) ? 2.1 ์๋ฆฌ๊ตฝ์ ์คํ 2.2 ์ฌ์ธ ์ฝ์ฌ์ธ ํจ์ ๋ณต์ต 2.3 ์ ํํ ์ ํธ 2.4 ์ ํํ์ ์ํ๋ง๊ณผ ๊ทธ๋ฆฌ๊ธฐ 2.5 ๋ณต์ ์ง์ ํจ์์ ํ์ด์ 2.6 ํ์ด์ ํฉ Signal Processing First
Signal Processing First Introduction ์ ์ ํํ๋ฅผ ๊ณต๋ถํ๋๊ฐ? ๋๋ถ๋ถ์ ์ ํธ๋ ์ ํํ์ ํฉ์ผ๋ก ๊ตฌ์ฑ๋์ด ์์. cos() ํจ์์ ํํ Ex) ๊ทธ๋ฆผ 2-1 ์ฐธ์กฐ ๋ผ๋์ ์ฃผํ์(Radian frequency) ์์ ๋ณ์ด(phase shift) ์งํญ(Amplitude) Signal Processing First
Signal Processing First 2.1 ์๋ฆฌ๊ตฝ์ ์คํ ๊ทธ๋ฆผ 2-2 ์ฐธ์กฐ ์๋ฆฌ๊ตฝ์ ์ ๋ง์ดํฌ๋กํฐ ์ฌ์ง A-440(๋ผ) : ๋จ์ผ ์ฃผํ์ 440Hz์ ๋ผ์์ ๋ํ๋. ํํ์ ์ ํํ๋ก ํํ๋จ.(๋ท์ฅ) Ex) ํํ์ด ์ ํํ๊ฐ ์๋ ๊ฒฝ์ฐ ์ ํํ์ ํฉ์ผ๋ก ๊ตฌ์ฑ ์ฃผํ์ ๋ถ์์ ํตํด ์ ํํ๋ฅผ ๋ถ๋ฆฌ ๏ ์ฃผํ์ ์คํํธ๋ผ Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First DIGITIZE the WAVEFORM x[n] is a SAMPLED SINUSOID A list of numbers stored in memory Sample at 11,025 samples per second Called the SAMPLING RATE of the A/D Time between samples is 1/11025 = 90.7 microsec Output via D/A hardware (at Fsamp) Signal Processing First
Signal Processing First STORING DIGITAL SOUND x[n] is a SAMPLED SINUSOID A list of numbers stored in memory CD rate is 44,100 samples per second 16-bit samples Stereo uses 2 channels Number of bytes for 1 minute is 2 X (16/8) X 60 X 44100 = 10.584 Mbytes Signal Processing First
Signal Processing First 2.2 ์ฌ์ธ ์ฝ์ฌ์ธ ํจ์ ๋ณต์ต ํ 2-1 : ์ฌ์ธ ์ฝ์ฌ์ธ ํจ์์ ๊ธฐ๋ณธ ํน์ฑ ๊ทธ๋ฆผ 2-4 : ์ง๊ฐ ์ผ๊ฐํ์์์ ์ ์ ์ ๊ทธ๋ฆผ 2-5 : ์ฌ์ธ ์ฝ์ฌ์ธ ํํ ์ ์ฃผ๊ธฐ๋ฅผ ๊ฐ์ง ํ 2-2 : ๊ฐ๋จํ ์ผ๊ฐํจ์ ๊ณต์ Signal Processing First
Signal Processing First 2.3 ์ ํํ ์ ํธ : ์งํญ(Amplitude) +A ~ -A ์ฌ์ด์์ ์ง๋ : ์์ ๋ณ์ด(phase shift) ๋์ง์ฑ์ ์ด์ฉ ๏ ์ฝ์ฌ์ธ ํจ์๋ก ํํ : ๋ผ๋์ ์ฃผํ์(radian frequency) ๋จ์ : rad/sec ์ฃผ๊ธฐ ์ฃผํ์(cyclic frequency) : ๋จ์ : Hertz(cycles/sec) Signal Processing First
Signal Processing First ์์ ) ์๋ ์ ํธ์ ๋ํ ๊ทธ๋ฆผ์ ๊ทธ๋ฆฌ์์ค(๊ทธ๋ฆผ2-6 ์ฐธ์กฐ) 2.3.1 ์ฃผํ์์ ์ฃผ๊ธฐ์์ ๊ด๊ณ ์ฃผํ์ ๋ณํ์ ๋ฐ๋ฅธ ํํ ๋ณํ ๊ทธ๋ฆผ 2-7 ์ฐธ์กฐ ์ผ๋ DC ์ฑ๋ถ ์กด์ฌ ๏ : ์ ํธ์ ์ฃผ๊ธฐ Signal Processing First
Signal Processing First 2.3.2 ์์ ๋ณ์ด์ ์๊ฐ ๋ณ์ด์ ๊ด๊ณ : ์์์ด๋ฉด ์ง์ฐ(delayed) : ์์์ด๋ฉด ์ ํ(advanced) ์์ ํํ Signal Processing First
Signal Processing First ์) Signal Processing First
Signal Processing First ์์ ) Determine period: Determine a peak location by solving Peak at t=-4 Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First 2.4 ์ ํํ์ ์ํ๋ง๊ณผ ๊ทธ๋ฆฌ๊ธฐ ์) ์ด์ฐ ์๊ฐ ์ผ๋ก ์ํ๋งํ๋ฉด ์ ์์ผ๋ก MATLAB๋ก ํ๋ก๊ทธ๋๋ฐ Ts ๊ฐ๊ฒฉ์ ๋ฐ๋ผ ๋ณํํ๋ ์ ํธ๋ฅผ ๊ด์ฐฐ Ts : 0.005, 0.0025, 0.0001 Plot ๋ช ๋ น์ด๋ก linear interpolation ํ์ฌ๋ผ Signal Processing First
Signal Processing First Measure the period, T Between peaks or zero crossings Compute frequency: w = 2p/T Measure time of a peak: tm Compute phase: f = -w tm Measure height of positive peak: A 3 steps Signal Processing First
Signal Processing First (A, w, f) from a PLOT Signal Processing First
Signal Processing First 2.5 ๋ณต์ ์ง์ ํจ์์ ํ์ด์ ์ ํํ ์ ํธ ๋ถ์์๋ ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ(complex exponential signals)๋ฅผ ์ด์ฉํ๋ฉด ๊ฐ๋จ. 2.5.1 ๋ณต์์ ๋ณต์ต ์ค์๋ถ : ํ์๋ถ : ์ง๊ฐ์ขํ ๊ทน์ขํ Signal Processing First
Signal Processing First Relate (x,y) to (r,q) ๊ทน์ขํ๊ณ๋ฅผ ํํํ๋๋ฐ ๋ณต์ ์ง์์ Euler ๊ณต์์ ์ด์ฉ ๏ ๋ณต์์ ๊ณฑ์ /๋๋์ ๊ณ์ฐ ์ฉ์ด(๋ถ๋ก A ์ฐธ์กฐ) Most calculators do Polar-Rectangular Signal Processing First
Signal Processing First Eulerโs FORMULA Complex Exponential Real part is cosine Imaginary part is sine Magnitude is one Ex) w=20p rad/s Rotates 0.2p in 0.01 secs Signal Processing First
Signal Processing First 2.5.2 ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ ์ ํฌ๊ธฐ : , ์ ๊ฐ๋ : ์ง๊ฐ ์ขํ๊ณ๋ก ํํํ๋ฉด Signal Processing First
Real & Imaginary Part Plots PHASE DIFFERENCE = p/2 Signal Processing First
Signal Processing First ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ์์ ์ค์ ์ฝ์ฌ์ธ ์ ํธ ํํ 2.5.3 ํ์ ํ๋ ํ์ด์ ํด์ ๊ทธ๋ฆผ 2-12 ์ฐธ์กฐ Signal Processing First
Signal Processing First ๋ณต์์๋ฅผ ์๋์ ๊ฐ์ด ์ ์ํ๋ฉด ์ด๋ค ์๊ฐ ์์ ๋ ์งํญ์ด ์ด๊ณ ๊ฐ๋๊ฐ ์ธ ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ๋ ๋ณต์์ ์งํญ(complex amplitude), ํ์ด์ (phasor) ๋ผ๊ณ ๋ถ๋ฆ Signal Processing First
Signal Processing First General Sinusoid Complex AMPLITUDE = X Then, any Sinusoid = REAL PART of Xejwt Signal Processing First
Signal Processing First POP QUIZ: Complex Amp Find the COMPLEX AMPLITUDE for: Use EULERโs FORMULA: Signal Processing First
Signal Processing First - ์๊ณผ์์ ์ฃผํ์๋ฅผ ๊ฐ์ง ๋ณต์ ์ง์๋ก ํํ ๊ฐ๋ฅ - ๋ ๊ฐ์์ ๋ณต์ ํ์ ํ์ด์ ์ ํฉ ๋ณต์์ ์งํญ Signal Processing First
Signal Processing First 2.6 ํ์ด์ ํฉ ์ฃผํ์๋ ๊ฐ๊ณ ์งํญ๊ณผ ์์ ๋ณ์ด๊ฐ ๋ค๋ฅธ ๋ช ๊ฐ์ ์ ํํ์ ํฉ์ ๊ตฌํ๋ ๋ฐฉ๋ฒ ๊ฒฐ๊ณผ : ๋์ผํ ์ฃผํ์๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ํ๋์ ์ฝ์ฌ์ธ ์ ํธ๊ฐ ๋จ Signal Processing First
Signal Processing First Phasor Addition Proof Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First WANT to ADD SINUSOIDS 2.6.3 ํ์ด์ ํฉ ๊ท์น : ์์ ALL SINUSOIDS have SAME FREQUENCY HOW to GET {Amp,Phase} of RESULT ? Signal Processing First
Signal Processing First ADD SINUSOIDS EXAMPLE tm1 tm2 tm3 Signal Processing First
Signal Processing First Tm1, Tm2, Tm3 ์์์ ์ต๋์น๋? ๋ ์ ํธ์ ํ์ด์ ํฉ ๊ณ์ฐ ๋ฐฉ๋ฒ 1. ๋ ์ ํธ๋ฅผ ํ์ด์ ๋ก ํํ. 2. ๋ ํ์ด์ ธ๋ฅผ ์ง๊ฐ ์ขํ๊ณ๋ก ๋ณํ 3. ์ค์๋ถ์ ํ์๋ถ๋ฅผ ํฉ ๋ค์ ๊ทน์ขํํ์ผ๋ก ๋ณํ Signal Processing First
Signal Processing First ADD SINUSOIDS X1 VECTOR (PHASOR) ADD X3 X2 Signal Processing First
Signal Processing First ADD SINUSOIDS Sum Sinusoid has SAME Frequency Signal Processing First
Signal Processing First <LECTURE #3> ์คํํธ๋ผ ํํ ( Spectrum Representation)
Signal Processing First Contents 3.1 ์ ํํ๋ค์ ํฉ์ ๋ํ ์คํํธ๋ผ 3.2 ๋นํธ ์์ 3.3 ์ฃผ๊ธฐ์ ์ธ ํํ๋ค 3.4 ํธ๋ฆฌ์ ๊ธ์ 3.5 ํธ๋ฆฌ์ ๊ธ์ ์คํํธ๋ผ 3.6 ์ฃผ๊ธฐ์ ์ธ ์ ํธ์ ํธ๋ฆฌ์ ๋ถ์ 3.7 ์๊ฐ-์ฃผํ์ ์คํํธ๋ผ 3.8 ์ฃผํ์ ๋ณ์กฐ : ์ฒํ์ ํธ(Chirp Signals) Signal Processing First
Signal Processing First Review ์ ํํ ํํ ํ์ด์ : ๋์ผ ์ฃผํ์๋ฅผ ๊ฐ๋ ์ ํํ์ ๋ง์ ์ ๊ฐ๋จํ ํํ ํ ์ ์์. 3์ฅ์์๋ ์๋ก ๋ค๋ฅธ ์งํญ๊ณผ ์์, ์ฃผํ์๋ฅผ ๊ฐ๋ ์ฌ์ธํ์ ํฉ์ผ๋ก ๊ตฌ์ฑ๋ ํํ ์ค๋ช Signal Processing First
Signal Processing First 3.1 ์ ํํ๋ค์ ํฉ์ ๋ํ ์คํํธ๋ผ ์๋ก ๋ค๋ฅธ ์ฃผํ์, ํฌ๊ธฐ, ์์์ ๊ฐ๋ N๊ฐ์ ์ ํํ์ ํฉ ๊ฐ ์ ํํ ์์์ ๋ณต์ ํฌ๊ธฐํญ์ผ๋ก ํํ ์ฌ๊ธฐ์ ์ธ ์ค์์ธ ์์, ๊ฐ ๋ณต์ ํฌ๊ธฐ๋ Signal Processing First
Signal Processing First ์ญ ์ค์ผ๋ฌ ๊ณต์ ์ ์ฉํ๋ฉด 2N+1๊ฐ์ ๋ณต์ ํฌ๊ธฐ(ํ์ด์ )์ 2N+1๊ฐ์ ์ฃผํ์๋ก ๊ตฌ์ฑ๋ ์ ํํ๋ค์ ์์ธ ๋์ญ ์คํํธ๋ผ(two-sided spectrum)์ผ๋ก ์ ์ ์คํํธ๋ผ์ ์ฃผํ์ fk์ ๊ธฐ์ฌํ๋ ํ์ด์ ๋ค์ ์์ ์งํฉ์ผ๋ก ํํ Signal Processing First
SPECTRUM Interpretation Cosine = sum of 2 complex exponentials: One has a positive frequency The other has negative freq. Amplitude of each is half as big Signal Processing First
Signal Processing First SPECTRUM of SINE Sine = sum of 2 complex exponentials: Positive freq. has phase = -0.5p Negative freq. has phase = +0.5p Signal Processing First
Signal Processing First GRAPHICAL SPECTRUM EXAMPLE of SINE w 7 -7 AMPLITUDE, PHASE & FREQUENCY are shown Signal Processing First
Signal Processing First ์์ 3-1 ์์ธกํ๋ ์คํํธ๋ผ 3.1.1 ํ๊ธฐ๋ฒ ๋ณํ(Notation Change) X0๋ฅผ ์ ์ธํ ์คํํธ๋ผ์์ ๋ชจ๋ Xk ์ ยฝ์ด ๊ณฑํด์ ธ ์์์ผ๋ก ์๋ก์ด ๊ธฐํธ a k ๋ก ์ ์ Signal Processing First
Signal Processing First 3.1.2 ์คํํธ๋ผ์ ๊ทธ๋ํ ๊ทธ๋ฆผ 100 250 โ100 โ250 f (in Hz) Signal Processing First
Gather (A,w,f) information Frequencies: -250 Hz -100 Hz 0 Hz 100 Hz 250 Hz Amplitude & Phase 4 -p/2 7 +p/3 10 0 7 -p/3 4 +p/2 Note the conjugate phase DC is another name for zero-freq component DC component always has f=0 or p (for real x(t) ) Signal Processing First
Add Spectrum Components-1 Frequencies: -250 Hz -100 Hz 0 Hz 100 Hz 250 Hz Amplitude & Phase 4 -p/2 7 +p/3 10 0 7 -p/3 4 +p/2 Signal Processing First
Add Spectrum Components-2 100 250 โ100 โ250 f (in Hz) Signal Processing First
Signal Processing First 3.2 ๋นํธ ์์ 3.2.1 ์ ํํ๋ค์ ๊ณฑ์ ๋ ์ ํํ๋ฅผ ์ญ ์ค์ผ๋ฌ ๊ณต์์ผ๋ก ๋ณํํ์ฌ ํผ๋ค. ์) 3.2.2 ๋นํธ ์์ ํํ 1/2 f f1 fc f2 Signal Processing First
Signal Processing First 3.2.3 ์งํญ ๋ณ์กฐ(Amplitude Modulation) ๋ฎ์ ์ฃผํ์ ์ ํธ์ ๋์ ๋ฐ์ก ์ฃผํ์๋ฅผ ๊ณฑํ๋ ๊ณผ์ ํฌ๋ฝ์ ์ด 0์ด ๋์ง ์๋๋ค. ๊ทธ๋ฆผ 3-5 ์ฐธ์กฐ 5/2 1 1 fc - fฮ fc fc + fฮ Signal Processing First
Signal Processing First AM Radio Signal Same as BEAT Notes Signal Processing First
Signal Processing First SPECTRUM of AM (Beat) 4 complex exponentials in AM: โ672 โ648 648 672 f (in Hz) What is the fundamental frequency? 648 Hz ? 24 Hz ? Signal Processing First
Signal Processing First 3.3 ์ฃผ๊ธฐ์ ์ธ ํํ๋ค ์ฃผ๊ธฐ ์ ํธ๋ ๋ ๊ฐ ์ด์์ ๊ณ ์กฐํ ์ฃผํ์๋ฅผ ๊ฐ์ง ์ ํํ์ ํฉ์ผ๋ก ํฉ์ฑํ ์ ์๋ค. ๊ณ ์กฐํ(harmonic)๋ ๊ธฐ๋ณธ ์ฃผํ์(fundamental frequency)์ ์ ์๋ฐฐ์ ๊ณ ์กฐํ ์ฃผํ์ Signal Processing First
Signal Processing First ๊ธฐ๋ณธ ์ฃผํ์ : ์ต๋ ๊ณต์ฝ์๋ก ํผ๋ค. ์) 1.2, 2, 6Hz์ ๊ธฐ๋ณธ ์ฃผํ์๋? ์ฝ์ฌ์ธ์ ๋ณต์ ์ง์ ํํ Signal Processing First
Example: Synthetic Vowel Sum of 5 Frequency Components Signal Processing First
SPECTRUM of VOWEL (Polar Format) Signal Processing First
Vowel Waveform (sum of all 5 components) 200Hz 200+400+500Hz f0 = 200 f0 = 100 f0 = 100 ์ฃผ๊ธฐ์ ์ ํธ์. f0 = 200 f0 = 100 200+400Hz Signal Processing First
Harmonic Signal (3 Freqs) T=0.1 Signal Processing First
Signal Processing First NON-Harmonic Signal NOT PERIODIC Signal Processing First
3.4 ํธ๋ฆฌ์ ๊ธ์(Fourier Series) 3.4.1 ํธ๋ฆฌ์ ๊ธ์ : ํฉ์ฑ(synthesis) & ๋ถ์(Analysis) ๋ชจ๋ ์ฃผ๊ธฐ ์ ํธ์ ๋ณต์ ์งํญ์ ํธ๋ฆฌ์ ์ ๋ถ์ผ๋ก ๊ณ์ฐ ์ฌ๊ธฐ์ T0 ๋ x(t)์ ๊ธฐ๋ณธ ์ฃผ๊ธฐ์ DC ์ฑ๋ถ์ k =0์ผ ๋ ๊ณ์ฐ ํฉ์ฑ ๋ถ์ Signal Processing First
Signal Processing First SQUARE WAVE EXAMPLE โ.02 .02 0.04 1 t x(t) .01 Signal Processing First
FS for a SQUARE WAVE {ak} Signal Processing First
Signal Processing First DC Coefficient: a0 Signal Processing First
Fourier Coefficients ak ak is a function of k Signal Processing First
Signal Processing First 3.6.2 ๊ตฌํํ์ ์คํํธ๋ผ 1/k ๋ก ๊ฐ์ํจ์ ๋ณด์ฌ์ค Signal Processing First
3.8 ์ฃผํ์ ๋ณ์กฐ : ์ฒํ ์ ํธ(Chrip Signals) 3.8.1 ์ฒํ ๋๋ ์ ํ ๋ณํ ์ฃผํ์(Linearly Swept Frequency) ์ฒํ : ๋ฎ์ ๊ฐ์์ ๋์ ๊ฐ๊น์ง ์ ํ์ ์ผ๋ก ๋ณํ๋ ์ฃผํ์๋ฅผ ๊ฐ์ง๋ ์ ํธ Signal Processing First
Signal Processing First <LECTURE #4> ์ํ๋ง๊ณผ ์์ผ๋ฆฌ์ด์ฑ ( Sampling & Aliasing)
Signal Processing First Contents 4.1 ์ํ๋ง 4.2 ์ํ๋ง์ ์คํํธ๋ผ ๊ด์ฐฐ๊ณผ ๋ณต์ 4.4 ์ด์ฐ-์ฐ์(D/C) ๋ณํ 4.5 ์ํ๋ง ์ ๋ฆฌ Signal Processing First
Signal Processing First LECTURE OBJECTIVES SAMPLING can cause ALIASING Sampling Theorem Sampling Rate > 2(Highest Frequency) Spectrum for digital signals, x[n] Normalized Frequency ALIASING Signal Processing First
System IMPLEMENTATION ANALOG/ELECTRONIC: Circuits: resistors, capacitors, op-amps ELECTRONICS x(t) y(t) DIGITAL/MICROPROCESSOR Convert x(t) to numbers stored in memory COMPUTER D-to-A A-to-D x(t) y(t) y[n] x[n] Signal Processing First
Signal Processing First SAMPLING RATE, fs SAMPLING RATE (fs) fs =1/Ts NUMBER of SAMPLES PER SECOND Ts = 125 microsec ๏ fs = 8000 samples/sec UNITS ARE HERTZ: 8000 Hz UNIFORM SAMPLING at t = nTs = n/fs IDEAL: x[n] = x(nTs)=x(n/fs) x[n]=x(nTs) x(t) C-to-D Signal Processing First
Signal Processing First 4.1.1 ์ ํํ ์ ํธ์ ์ํ๋ง ์) ๊ทธ๋ฆผ 4-3 ์ฐธ์กฐ ์ ๊ทํ๋ ๋ผ๋์ ์ฃผํ์ rad ๋จ์ ํ์ธ rad/sec Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First DIGITAL FREQUENCY VARIES from 0 to 2p, as f varies from 0 to the sampling frequency UNITS are radians, not rad/sec DIGITAL FREQUENCY is NORMALIZED Signal Processing First
Signal Processing First 4.1.2 ์์ผ๋ฆฌ์ด์ฑ(Aliasing)์ ๊ฐ๋ ์ผ๊ฐํจ์๊ฐ 2*pi๋ฅผ ์ฃผ๊ธฐ๋ก ํ๋ ์ฃผ๊ธฐํจ์์ด๊ธฐ ๋๋ฌธ์ ๋ฐ์๋จ. ์) Alias : ๋ค์๊ฐ์ ๋์ผํ ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ๋ค Signal Processing First
Signal Processing First ALIASING DERIVATION Other Frequencies give the same Signal Processing First
Signal Processing First ALIASING CONCLUSIONS ADDING fs or 2fs or โfs to the FREQ of x(t) gives exactly the same x[n] The samples, x[n] = x(n/ fs ) are EXACTLY THE SAME VALUES GIVEN x[n], WE CANโT DISTINGUISH fo FROM (fo + fs ) or (fo + 2fs ) Signal Processing First
Signal Processing First 4.1.4 ์ํ๋ง ์ด๋ก Shannon์ sampling theorem ์ต๋ ์ฃผํ์๊ฐ fmax์ธ ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ x(t)๋ฅผ ๋ณต์ํ๊ธฐ ์ํด์๋ ์ต์ 2fmax๋ณด๋ค ํฌ๊ฑฐ๋ ๊ฐ์์ผ ํ๋ค. ์ต์ ์ํ๋ง ์จ : Nyquist sampling rate ์ค์์ฑ : ์ํ๋ง ์จ์ ์ต์ํํจ์ผ๋ก์จ ์ ์ฅ์ฅ์น์ ์ฒ๋ฆฌ์๋ ๋ฑ์ ๋น์ฉ์ ์ต์ํ ์) ์ค๋์ค CD : 44.1kHz(๊ฐ์ฒญ์ฃผํ์์ ์ฝ 2๋ฐฐ) ์ค์ ๋ก๋ 2fmax ๋ณด๋ค ๋ ํฌ๊ฒ ์ค์ ํจ Signal Processing First
Signal Processing First 4.1.5 Ideal Reconstruction D/C ๋ณํ ๊ณผ์ Shannon์ ์ํ๋ง ์ด๋ก ์ ๋ง์กฑํ๋ฉด D/C ๋ณํ ํ ์๋์ ํํ๊ณผ ๋์ผํ๋ค ์ถ๋ ฅ ํํ์ด ์ ํํ์ผ ๊ฒฝ์ฐ ADC ๊ฒฝ์ฐ, ์ํ๋ง ์ฌ์ด์ ๋น ๊ณณ์ ๊ฐ์ ๋ฃ์ด์ผ ํ๊ธฐ ๋๋ฌธ์ ๋ณต์ํ๊ธฐ ์ด๋ ต๋ค ๊ทผ์ฌํ ์์ผ์ผ ํจ : ๋ณด๊ฐ๋ฒ(Interpolation) Signal Processing First
Signal Processing First ์ฃผํ์ (์คํํธ๋ผ) ์ธก๋ฉด ์ด์ฐ ์ ํธ๋ ์์ผ๋ฆฌ์ด์ค ์กด์ฌ ์ด์์ ์ธ C/D ๋ณํ๊ธฐ๋ ๊ฐ์ฅ ๋ฎ์ ์ฃผํ์ ์ฑ๋ถ ์ ํ ์ธ์ ๋ โ ยฝfs ~ ยฝfs ์กด์ฌ 4.2 ์ํ๋ง์ ์คํํธ๋ผ ๊ด์ฐฐ๊ณผ ๋ณต์ ์ฃผํ์ ๊บพ๊ธฐ(Folding) ์์ผ๋ฆฌ์ด์ฑ Signal Processing First
Signal Processing First 4.2.1 ์ํ๋ง์ ์ํด ์ป์ ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํธ์ ์คํํธ๋ผ ์ํ๋ง๋ ์ด์ฐ์๊ฐ ์ ํํ : ์) ์คํํธ๋ผ์ ๊ทธ๋ฆฌ์์ค Signal Processing First
Signal Processing First ๊ทธ๋ฆผ 4-8~4-11 ์ฐธ์กฐ 100Hz์ ์ ํํ์ผ ๋ Fs = 500Hz, 80Hz, 100Hz์ ํํ ๋น๊ต ์ ๊ทํ๋ ์คํํธ๋ผ ๋น๊ต Over-sampling Fmax์ 2๋ฐฐ๋ณด๋ค ๋ ํฌ๊ฒ ์ํ๋งํ ๋ ์ฃผ๋ก ๋ค์๊ฐ์ ์์ผ๋ฆฌ์ด์ค ์ค ๊ธฐ๋ณธ ์์ผ๋ฆฌ์ด์ค ์ฃผํ์๋ฅผ ์ ํํ๋ค. ์ธ์ ๋ โ ยฝfs ~ ยฝfs ์กด์ฌ ๊ทธ๋ฆผ 4-8 ์ฐธ์กฐ Signal Processing First
Signal Processing First SPECTRUM (MORE LINES) 2p(0.1) โ0.2p โ1.8p 1.8p Signal Processing First
Signal Processing First 4.2.3 Under-sampling ์ผ๋ ๋ฐ์ ๊ทธ๋ฆผ 4-9 ์ฐธ์กฐ ์์ผ๋ฆฌ์ด์ค ์กด์ฌ Signal Processing First
SPECTRUM (ALIASING CASE) Signal Processing First
Signal Processing First ์ ๋ ฅ ์ฃผํ์์ Fs๊ฐ ๊ฐ์ ๊ฒฝ์ฐ ์ฃผํ์๊ฐ 0์ธ ์ ํํ, ์ฆ DC๋ฅผ ์ํ๋งํ ๊ฒ๊ณผ ๊ฐ์ 4.2.4 Under-sampling์ ์ํ folding ๊ทธ๋ฆผ 4-11 ์ฐธ์กฐ ์ ๋ ฅ ์ฃผํ์๊ฐ 100Hz๊ณ ์ํ๋ง ์จ(fs) = 125Hz๋ผ๊ณ ํ ๋ ์ ๊ทํ๋ ์ฃผํ์ ๋ ์๋ ๋ก๊ทธ ์ฃผํ์ : ์์ ๋ถํธ ๋ณํ ํ์ธ ์์์ด ๋ฐ์ ๋จ Signal Processing First
SPECTRUM (FOLDING CASE) Signal Processing First
Signal Processing First 4.4 ์ด์ฐ-์ฐ์(D/C) ๋ณํ 4.4.1 ํ์ค๋ฅผ ์ด์ฉํ ๋ณด๊ฐ๋ฒ p(t) Signal Processing First
Signal Processing First 4.4.2 zero-order hold interpolation ๊ตฌํํ ํ์ค์ผ ๊ฒฝ์ฐ : Signal Processing First
Signal Processing First 4.4.3 ์ ํ ๋ณด๊ฐ๋ฒ ์ผ๊ฐ ํ์ค๋ฅผ ์ด์ฉํ ๊ฒฝ์ฐ : Signal Processing First
Signal Processing First 4.4.4 ์ผ์ฐจ ๊ณก์ (Cubic Spline)์ ์ํ ๋ณด๊ฐ๋ฒ ๊ทธ๋ฆผ 4-22 ์ฐธ์กฐ ์ ์ ๋ ์ ์ ํธ์ ๊ทผ์ ํจ 4.4.5 ๊ณผ์ํ๋ง์ ์ด์ฉํ ๋ณด๊ฐ๋ฒ ๊ทธ๋ฆผ 4-23, 24, 25 ์ฐธ์กฐ ๊ฒฐ๋ก ์๋์ ํํ๊ณผ ์ ์ฌํด ์ง๋ ค๋ฉด Sinc ํํ ํน์ ๊ณผ์ํ๋ง ๊ณผ์ ์ด ํ์ Signal Processing First
Signal Processing First <LECTURE #5> ( FIR filter)
Signal Processing First Contents ์ด๋ํ๊ท ํํฐ ์ผ๋ฐ์ ์ธ FIR ํํฐ FIR ํํฐ์ ๊ตฌํ ์ ํ ์๋ถ๋ณ(LTI) ์์คํ ์ฝ๋ณผ๋ฃจ์ ๊ณผ LTI ์์คํ ์ง๋ ฌ ์ฐ๊ฒฐ LTI ์์คํ FIR ํํฐ๋ง์ ์ Signal Processing First
5.2 ์ด๋ ํ๊ท (moving average) ํํฐ ์ด๋ ํ๊ท ํํฐ FIR ํํฐ์ ํ ์ข ๋ฅ ๋ฐ์ดํฐ ๋ณํ๊ฐ ์ฌํ๊ฑฐ๋ ํด์ํ๊ธฐ ์ ์ ๋งค๋๋ฝ๊ฒํ ๋ ์ฌ์ฉ ๊ทธ๋ฆผ 5-2 ์ฐธ์กฐ ๊ทธ๋ฆผ 5-3 ์ฐธ์กฐ ์ถ๋ ฅ์ ๊ธธ์ด๊ฐ ์ ๋ ฅ์ ๊ธธ์ด๋ณด๋ค ๊ธธ๊ฒ ๋จ ์ถ๋ ฅ์ ์ ๋ ฅ์ ์ฝ๊ฐ ๋ถํธ๋ฝ๊ฒ ๋ฐ๊พผ ํํ Signal Processing First
Signal Processing First Moving average ์ ํ๊ธธ์ด ์ ๋ ฅ ์ ํธ x[n] n Signal Processing First
Signal Processing First 3-PT AVERAGE SYSTEM ADD 3 CONSECUTIVE NUMBERS Do this for each โnโ Make a TABLE n=0 Signal Processing First n=1
Signal Processing First INPUT SIGNAL OUTPUT SIGNAL Signal Processing First
Signal Processing First PAST, PRESENT, FUTURE โnโ is TIME Signal Processing First
Signal Processing First ANOTHER 3-pt AVERAGER Causal filter : real time system non-causal filter : saved system Uses โPASTโ VALUES of x[n] IMPORTANT IF โnโ represents REAL TIME WHEN x[n] & y[n] ARE STREAMS Backward average Signal Processing First
Signal Processing First GENERAL FIR FILTER FILTER COEFFICIENTS {bk} DEFINE THE FILTER For example, Signal Processing First
Signal Processing First GENERAL FIR FILTER FILTER COEFFICIENTS {bk} FILTER ORDER is M FILTER LENGTH is L = M+1 NUMBER of FILTER COEFFS is L Signal Processing First
Signal Processing First GENERAL FIR FILTER SLIDE a WINDOW across x[n] x[n-M] x[n] Signal Processing First
Signal Processing First FILTERED STOCK SIGNAL INPUT OUTPUT 50-pt Averager Signal Processing First
Signal Processing First 3์ ์ด๋ ํ๊ท ๊ณ์ฐ 7์ ์ด๋ ํ๊ท ๊ณ์ฐ ์ํ๋ ์ ํธ ์ก์ ์ ํธ Signal Processing First
Signal Processing First FILTERING EXAMPLE 7-point AVERAGER Removes cosine By making its amplitude (A) smaller 3-point AVERAGER Changes A slightly Signal Processing First
Signal Processing First 3-pt AVG EXAMPLE USE PAST VALUES Signal Processing First
Signal Processing First 7-pt FIR EXAMPLE (AVG) CAUSAL: Use Previous Signal Processing First LONGER OUTPUT
Signal Processing First 5.3.2 ๋จ์ ์ํ์ค ์๋ต ๋จ์ ์ํ์ค์ด UNIT-IMPULSE 1 n Signal Processing First
UNIT IMPULSE SIGNAL d[n] d[n] is NON-ZERO When its argument is equal to ZERO Signal Processing First
Signal Processing First MATH FORMULA for x[n] Use SHIFTED IMPULSES to write x[n] Signal Processing First
SUM of SHIFTED IMPULSES This formula ALWAYS works Signal Processing First
Signal Processing First 4-pt AVERAGER CAUSAL SYSTEM: USE PAST VALUES INPUT = UNIT IMPULSE SIGNAL = d[n] OUTPUT is called โIMPULSE RESPONSEโ Signal Processing First
4-pt Avg Impulse Response d[n] โREADS OUTโ the FILTER COEFFICIENTS n=0 โhโ in h[n] denotes Impulse Response NON-ZERO When window overlaps d[n] 1 n n=โ1 n=0 n=1 n=4 n=5 Signal Processing First
Signal Processing First FIR IMPULSE RESPONSE Convolution = Filter Definition Filter Coeffs = Impulse Response CONVOLUTION Signal Processing First
Signal Processing First LTI: Convolution Sum Output = Convolution of x[n] & h[n] NOTATION: Here is the FIR case: FINITE LIMITS Same as bk Signal Processing First
Signal Processing First CONVOLUTION Example Signal Processing First
Signal Processing First HARDWARE STRUCTURES INTERNAL STRUCTURE of โFILTERโ WHAT COMPONENTS ARE NEEDED? HOW DO WE โHOOKโ THEM TOGETHER? SIGNAL FLOW GRAPH NOTATION x[n] FILTER y[n] Signal Processing First
Signal Processing First HARDWARE ATOMS Add, Multiply & Store Signal Processing First
Signal Processing First FIR STRUCTURE Direct Form SIGNAL FLOW GRAPH Signal Processing First
Signal Processing First 5.5 LTI ์์คํ TESTING Time-Invariance Ex) ์ ๊ณฑ ์์คํ ์ ์๋ถ๋ณ์ธ๊ฐ? Signal Processing First
Signal Processing First Superposition TESTING LINEARITY Ex) ์ ๊ณฑ์์คํ ์ ์ ํ ์์คํ ์ธ๊ฐ? Signal Processing First
Signal Processing First 5.6 ์ฝ๋ณผ๋ฃจ์ ๊ณผ LTI ์์คํ 5.6.2 LTI ์์คํ ์ ํน์ฑ๋ค ์ฐ์ฐ์๋ก์์ ์ฝ๋ณผ๋ฃจ์ ์ฝ๋ณผ๋ฃจ์ ์ ๊ตํ์ฑ ์ฝ๋ณผ๋ฃจ์ ์ ๊ฒฐํฉ์ฑ Signal Processing First
Signal Processing First CASCADE EQUIVALENT Find โoverallโ h[n] for a cascade ? S1 S2 S2 S1 Signal Processing First
Signal Processing First <LECTURE #6> ( Frequency response of FIR filter)
Signal Processing First Contents 6.1 FIR ์์คํ ์ ํํ ์๋ต 6.2 ์ค์ฒฉ๊ณผ ์ฃผํ์ ์๋ต 6.3 ์ ์ ์ํ์ ๊ณผ๋ ์๋ต 6.4 ์ฃผํ์ ์๋ต์ ํน์ฑ 6.5 ์ฃผํ์ ์๋ต์ ๊ทธ๋ํ์ ํํ 6.6 ์ง๋ ฌ ์ ํ ๋ถ๋ณ ์์คํ 6.7 ์ด๋ ํ๊ท ํํฐ๋ง 6.8 ์ํ๋ ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ์ ํํฐ๋ง Signal Processing First
Signal Processing First ์ ๋ ฅ : ์ ๊ทํ๋ ๋ผ๋์์ฃผํ์ ๋ฅผ ๊ฐ์ง ๋ณต์ ์ง์๋ผ๊ณ ํ๋ฉด x[n] is the input signalโa complex exponential Signal Processing First
Signal Processing First COMPLEX EXP OUTPUT ์ ๋ ฅ Signal Processing First
Signal Processing First FREQUENCY REPONSE ์ฃผํ์ ์๋ต์ ๊ทนํํ์ : Signal Processing First
Signal Processing First Ex) ์ ๋ ฅ : ์ถ๋ ฅ์? ์ ๋ ฅ ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ์ ํฌ๊ธฐ์ ์์์ ๋ํ LTI ์์คํ ์ ์ํฅ์ ์ฃผํ์ ์๋ต ํจ์์ ์ํด ๊ฒฐ์ ๋จ. ์์ : ์ถ๊ฐ์ ์ธ ์์ ๋ณ์ด ๋ฐ์ ํฌ๊ธฐ : ์์คํ ์ด๋์ด ์๊น Signal Processing First
Signal Processing First EXAMPLE 6.1 ์ฐจ๋ถ ๋ฐฉ์ ์์ ๊ณ์ : Signal Processing First
Signal Processing First EXAMPLE 6.2 x[n] y[n] Signal Processing First
Signal Processing First EXAMPLE 6.2 (answer) ์ฃผํ์ ์๋ต ์ ๋ ฅ Signal Processing First
Signal Processing First EXERICE 6.2-1 ๊ณ์์ด์ด ๋์นญ์ผ๋, ์ฆ, {bk}={1, -2, 4, -2, 1}์ด๋ผ๊ณ ํ ๋ FIR ํํฐ์ ์ฃผํ์ ์๋ต? Signal Processing First
Signal Processing First 6.2 ์ค์ฒฉ๊ณผ ์ฃผํ์ ์๋ต ์ ๋ ฅ์ด ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ์ ํฉ์ด๋ฉด ์ถฉ์ฒฉ์ ์๋ฆฌ๋ก ์์คํ ์ ์ถ๋ ฅ์ ์์ฝ๊ฒ ์ฐพ์ ์ ์์ ์) LTI ์์คํ ์ ์ ๋ ฅ : ๋ณต์ ์ง์๋ก ํํํ๋ฉด ์ ๊ฐ์ง๋ ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ๋ก ๊ตฌ์ฑ Signal Processing First
Signal Processing First ์์คํ ์ ์ฃผํ์๋ฅผ ์๋ค๋ฉด, ๊ฐ ์ฑ๋ถ์ ํด๋น ์ฃผํ์์ ๋์๋๋ ์ฃผํ์ ์๋ต ๊ณผ ๊ณฑํ๊ณ ๋ํ๋ฉด ์ถ๋ ฅ ๊ตฌํ ์ ์์. Signal Processing First
Signal Processing First EXAMPLE: COSINE INPUT y[n] x[n] Signal Processing First
Signal Processing First EX: COSINE INPUT Use Linearity Signal Processing First
EX: COSINE INPUT (ans-2) Signal Processing First
Signal Processing First LTI ์์คํ ์ ์ ๋ ฅ์ด ์ค์ ์ ํธ์ด๊ณ ๋ค์๊ณผ ๊ฐ์ด ํํ๋๋ค๋ฉด ์ด๋ ์ด ์ฑ๋ฆฝํ๋ค๋ฉด Y[n]์? Signal Processing First
Signal Processing First EXERICE 6.4 ๊ณ์ {bk}={1, 2, 1}์ ๊ฐ๋ FIR ํํฐ์ ๋ํด์ ์ ๋ ฅ์ด ์๋์ ๊ฐ์ ๋ ์ถ๋ ฅ์ ๊ตฌํ๋ผ Signal Processing First
Signal Processing First 6.3 ์ ์ ์ํ์ ๊ณผ๋ ์๋ต ์์ ์์ํ๊ณ ์ ๋ํด์๋ง 0์ด ์๋ ๋ณต์ ์ง์ ์ ํธ LTI FIR ์์คํ ์ ์ถ๋ ฅ์ ๊ณผ๋์ํ ์ ์์ํ Signal Processing First
Signal Processing First Ex) ํํฐ ๊ณ์ ์์คํ ์ ์ฃผํ์ ์๋ต์ ์ ๋ ฅ ์ ํธ : 3<M์ผ๋ ๊ณผ๋ ์์ญ ์ํ M=4์ผ๋ ์ ์ ์ํ Signal Processing First
Signal Processing First ์ ์ ์์ญ์์ ์ ํธ๋ ์ ๋ ฅ์ ํธ๋ฅผ ์ค์ผ์ผํ์๊ณ 2์ํ ์ด๋ํจ Signal Processing First
Signal Processing First 6.4 ์ฃผํ์ ์๋ต์ ํน์ฑ 6.4.1 ์ํ์ค ์๋ต๊ณผ ์ฐจ๋ถ๋ฐฉ์ ์์ ๊ด๊ณ ์๊ฐ ์์ญ ๏๏ ์ฃผํ์ ์์ญ ์) ์ํ์ค ์๋ต ํํฐ ๊ณ์ ์ฐจ๋ถ ๋ฐฉ์ ์ ์ฃผํ์ ์๋ต Signal Processing First
Signal Processing First ์) ์ผ๋ก๋ถํฐ์ ์ฐจ๋ถ๋ฐฉ์ ์ Signal Processing First
Signal Processing First 6.4.2 ์ ์ฃผ๊ธฐ์ฑ 6.4.3 ์ผค๋ ๋์นญ์ฑ ๋ฐ์ฃผ๊ธฐ์ ์ฃผํ์ ์๋ต์ ๋ํด์ ํฌ๊ธฐ์ ์์์ ๋์นญ ์ผค๋ ๋์นญ(conjugate symmetry) ํฌ๊ธฐ ํจ์ : ์ฐํจ์ ์์ : ๊ธฐํจ์ Signal Processing First
Signal Processing First 6.5 ์ฃผํ์ ์๋ต์ ๊ทธ๋ํ์ ํํ 6.5.1 ์ง์ฐ ์์คํ ์ฐจ๋ถ ๋ฐฉ์ ์ ์ฃผํ์ ์๋ต ํํฐ ๊ณ์ : 1 ๊ธฐ์ธ๊ธฐ : -n0 Signal Processing First
Signal Processing First 6.5.2 1์ฐจ ์ฐจ๋ถ ์์คํ LTI ์์คํ ์ ์ฃผํ์ ์๋ต Signal Processing First
Signal Processing First ์ฃผํ์ ์๋ต์ ํฌ๊ธฐ์ ์์ ํํ ๊ณ ๋์ญ ํต๊ณผ ํํฐ -2pi 0 pi 2pi Signal Processing First
Signal Processing First EXAMPLE 6.8 ์ผ์ฐจ ์ฐจ๋ถ์ ์์๊ฐ ์ ๊ฑฐ ์ ๋ ฅ ์ถ๋ ฅ ๊ฐ๋จํ ์ ๋์ญํต๊ณผ ํํฐ(LPF) ๊ทธ๋ฆผ 6-5 ์ฐธ์กฐ 0์์ ์ต๋ , Pi ๊ทผ์ฒ์์ ์ต์๊ฐ ๋จ์ ์ ์ ์์ ์์ ํฌ๊ธฐ Signal Processing First
Signal Processing First EXAMPLE 6.9 ์ ๋ ฅ : ์ฃผํ์ ์๋ต : MATLAB ์ฌ์ฉํ์ฌ ์ถ๋ ฅํ์์ค Signal Processing First
Signal Processing First ์ฃผํ์ ์ ์ฑ๋ถ์ด ์ ๊ฑฐ๋จ์ ์ ์ ์์ x[n] y[n] Signal Processing First
Signal Processing First 6.6 ์ง๋ ฌ ์ ํ ๋ถ๋ณ ์์คํ Cascaded LTI systems LTI1 LTI2 LTI2 LTI1 LTI Equivalent ์ํ์ค ์๋ต ์ฃผํ์ ์๋ต Signal Processing First
Signal Processing First ์์ 6-10 ๋ค์ ๋ ์์คํ ์ด ์ฃผ์ด์ก์ ๋ ์ ์ฒด ์ฃผํ์ ์๋ต์? ๊ณ์ : {2, 4, 4, 2}, {1, -2, 1} 6.7 ์ด๋ ํ๊ท ํํฐ๋ง Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First 6.7.1 ์ฃผํ์ ์๋ต์ ๋์(11-points) ๋ถ์ : ๋ถ๋ชจ : ์ ์ ์ต์ ์ต๋ Signal Processing First
Signal Processing First ํจ์ ์ ์ฑ์ง ์ ์ฐํจ์์ด๋ฉฐ ์ฃผ๊ธฐ ์ ์ฃผ๊ธฐ์ฑ์ ๊ฐ๋๋ค. ์์ ์ต๋๊ฐ์ ๊ฐ๋๋ค. ๊ฐ ์ฆ๊ฐํจ์ ๋ฐ๋ผ ์ง๋ํ๋ฉด์ ๊ฐ์ํ๊ณ ์์ ๊ฐ์ฅ ์์ ๊ฐ์ ๊ฐ๋๋ค. ์ 0์ด ์๋ ๋ฐฐ์์์ ์์ ์ ๊ฐ๋๋ค Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First 2.7.2 ํฌ๊ธฐ์ ์์์ ์ง๋ ฌ ์ฐ๊ฒฐ ์ค์ ์ฑ๋ถ ์ง์ฐ์ฑ๋ถ Delay : ํ์์ผ๋ ๏ ์ ์ : ์ง์์ผ๋ ๏ ์ ์ ์๋ Signal Processing First
Signal Processing First 6.8 ์ํ๋ ์ฐ์์๊ฐ ์ ํธ์ ํํฐ๋ง Ideal C/D Ideal D/C ์ ๋ ฅ ์ ํธ ์ํ๋ง ํ ์ ํธ ์ํ๋ง ์กฐ๊ฑด์ ๋ง์กฑํ๋ฉด( ) ์นํ Signal Processing First
Signal Processing First 6.8.1 ์์ : ์ ๋์ญํต๊ณผ ํํฐ Signal Processing First
Signal Processing First 6.8.2 ์ง์ฐ์ ๋ํ ํด์ ์ง์ฐ ์๊ฐ : Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First <LECTURE #7> Z-๋ณํ ( Z-Transform)
Signal Processing First 7.1 z-๋ณํ์ ์ ์ ์ ํ ๊ธธ์ด ์) n ์์ญ z ์์ญ k ๋ฒ์งธ์ ์์ด๊ฐ์ ๋คํญ์ X(z)์์ z-1์ k ์ ๊ณฑ์ ๊ณ์์ Signal Processing First
Signal Processing First ์์ 7-1 ์ ํธ์ z ๋ณํ ์ญ z ๋ณํ n n<-1 -1 1 2 3 4 5 n>5 X[n] 6 n n<-1 -1 1 2 3 4 5 n>5 X[n] Signal Processing First
Signal Processing First 7.2 z ๋ณํ๊ณผ ์ ํ ์์คํ 7.2.1 FIR ํํฐ์ z-๋ณํ Signal Processing First
Signal Processing First ์์ 7-3 : ์์คํ ํจ์์ ์์ ๋ค FIR ํํฐ : z ๋ณํ ์์คํ ํจ์ : ์) z ๋ณํ ์์คํ ํจ์ : ? ์์ Signal Processing First
Signal Processing First 7.3 z ๋ณํ์ ํน์ฑ z ๋ณํ์ ์ค์ฒฉ ํน์ฑ ์์ด ์ด๊ณ ๋ชจ๋ ์ ํ ๊ธธ์ด๋ผ๋ฉด Signal Processing First
Signal Processing First 7.3.2 z ๋ณํ์ ์๊ฐ ์ง์ฐ ํน์ฑ n n<-1 -1 1 2 3 4 5 n>5 X[n] 9 X[n]์ ๋คํญ์ X(z)์ ๊ณ์๋ค ์ง์๊ฐ๋ค์ ๊ฐ๋ค์ ์๊ฐ์ถ ์์น์ ๋์๋จ ์) ํญ์ n=2์ผ ๋, ์ ํธ ๊ฐ์ด 4๋ฅผ ์๋ฏธํจ. Signal Processing First
Signal Processing First Z-1์ ๋คํญ์์ ๊ณฑํ ๋์ ์ํฅ? n n<-1 -1 1 2 3 4 5 6 n>5 X[n] 9 ์ผ๋ฐํ ํ ๊ฐ์ ์ํ ์ง์ฐ์ z ๋ณํ์ z-1์ ๊ณฑํ๋ค. ๋จ์ ์ง์ฐ ํน์ฑ์ด๋ผํจ Signal Processing First
Signal Processing First 7.4.3 ๋ธ๋ก ํ์ด์ด๊ทธ๋จ z-1 Signal Processing First
Signal Processing First 7.5 ์ฝ๋ณผ๋ฃจ์ z ๋ณํ MULTIPLY Z-TRANSFORMS Signal Processing First
Signal Processing First
Signal Processing First N-์์ญ์์์ ์ฝ๋ณผ๋ฃจ์ ์ z-์์ญ์์์ ๊ณฑ์ ํด๋น Signal Processing First
Signal Processing First CASCADE EXAMPLE x[n] y[n] w[n] y[n] x[n] Signal Processing First